parted komutu: GPT bölümü oluşturma ve mkpart, resizepart kullanımı

Test ortamıRHEL ailesiAlmaLinux 9.8root hesabı
Disk · bağlama komutlarıpartedKonum/usr/sbin/parted
Disk bölümü oluşturma ve boyut değiştirme işlemleri denendi

parted komutu, bir diskte bölüm tablosu oluşturup bölüm oluşturan, silen veya yeniden boyutlandıran bir Linux komutudur. AlmaLinux 9 test sunucusunda 4 GiB'lık bir alıştırma diskine GPT bölüm tablosu ve 2 bölüm oluşturulup silme ve genişletmeye kadar ilerlendi; 3 TiB'lık diskte ise MBR ile oluşturulamayan bölüm, tablo GPT'ye değiştirilerek oluşturuldu.

Aşağıdaki komutlar AlmaLinux 9 test sunucusunun root hesabında çalıştırıldı ve çıktılar GNU Parted 3.5'ten alındığı gibidir. truncate ile oluşturulan 4 GiB ve 3 TiB imaj dosyaları /dev/loop0 ve /dev/loop1 loop aygıtlarına bağlanarak alıştırma diski olarak kullanıldı. İki imaj da yalnızca yazılan kadar yer kaplayan sparse dosyalar olduğu için 3 TiB imaj da neredeyse hiç gerçek alan kullanmadan oluşturulabildi. Bağlama noktası /mnt/data önceden mkdir ile oluşturuldu; simülatörde görünen bağlantı adresi örnek bir değerdir.

1️⃣ parted komutunun temel kullanımı

parted, arkasına aygıt adı ve komut yazılarak çalıştırılır. Sunucuya bağlı disklerin bölüm yapısı önce -l seçeneğiyle kontrol edildi.

parted -l
Model: Virtio Block Device (virtblk)
Disk /dev/vda: 26.8GB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name                  Flags
 1      1049kB  274MB   273MB   fat16        EFI System Partition  boot, esp
 2      274MB   26.8GB  26.6GB  ext4

Test sunucusunun /dev/vda diski göründü. Üst kısımda disk modeli ve boyutu, sektör boyutu ve bölüm tablosu türü, alt kısımda ise her bölüm için numara, başlangıç konumu, bitiş konumu, boyut, dosya sistemi, ad ve bayraklar satır satır görünür. Alıştırma için kullanılan loop aygıtları bu listede görünmediği için aygıt adı doğrudan yazılarak kontrol edildi.

Tek bir aygıtın bölüm tablosu print komutuyla yazdırılır. Tek satırda çalıştırırken onay sorusu olmadan bitmesi için -s seçeneği eklendi.

parted -s /dev/loop0 print
Error: /dev/loop0: unrecognised disk label
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4295MB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: unknown
Disk Flags: 

Yeni diskte bölüm tablosu olmadığı için [unrecognised disk label] hatası çıktı ve Partition Table satırı unknown idi. Çıkış kodu 1 oldu.

Yalnızca aygıt adı yazılarak çalıştırılırsa etkileşimli moda girilir. (parted) istemine komutlar tek tek girilir ve quit ile çıkılır. Etkileşimli modda sırasıyla print, [unit MiB] ve print girildi.

parted /dev/loop0
GNU Parted 3.5
Using /dev/loop0
Welcome to GNU Parted! Type 'help' to view a list of commands.
(parted) print
Error: /dev/loop0: unrecognised disk label
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4295MB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: unknown
Disk Flags: 
(parted) unit MiB
(parted) print
Error: /dev/loop0: unrecognised disk label
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4096MiB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: unknown
Disk Flags: 
(parted) quit

[unit MiB] girildikten sonra Disk satırındaki boyut 4295MB iken 4096MiB oldu. MB 1000'lik, MiB 1024'lük birimlerle hesaplanan değerdir. Etkileşimli mod ve tek satırda çalıştırma aynı komutları kullanır; bu yazıda, sonucu her komutta kontrol etmesi kolay olan tek satırda çalıştırma kullanıldı.

2️⃣ parted mkpart ile GPT bölümü oluşturma

Yeni bir diskte önce mklabel komutuyla bölüm tablosu oluşturulur. Bölüm tablosu türü olarak gpt belirtildi.

parted -s /dev/loop0 mklabel gpt
parted -s /dev/loop0 print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4295MB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start  End  Size  File system  Name  Flags

Partition Table satırı gpt oldu ve bölüm listesi boş. Bölümler, mkpart komutuna ad, dosya sistemi türü, başlangıç konumu ve bitiş konumu sırayla yazılarak oluşturulur. Ad olarak data, başlangıç olarak 1MiB, bitiş olarak diskin %⁠50'si belirtildi.

parted -s /dev/loop0 mkpart data ext4 1MiB 50%
lsblk /dev/loop0
NAME      MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
loop0       7:0    0   4G  0 loop 
`-loop0p1 259:0    0   2G  0 part 

mkpart hiçbir şey yazdırmadan tamamlandı ve lsblk çıktısında 2 GiB boyutundaki loop0p1 hemen göründü. parted, komutu çalıştırır çalıştırmaz diske yazar ve ayrı bir kaydetme komutu yoktur.

Bu, parted ile değişiklikleri biriktirip w girildiğinde diske yazan fdisk komutu, gdisk komutu arasındaki farktır. parted'da yanlış girilen bir komut da hemen uygulandığı için çalıştırmadan önce aygıt adı yeniden kontrol edilir.

Aynı yolla kalan yarıya backup bölümü oluşturuldu ve print ile kontrol edildi.

parted -s /dev/loop0 mkpart backup xfs 50% 100%
parted -s /dev/loop0 print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4295MB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name    Flags
 1      1049kB  2147MB  2146MB               data
 2      2147MB  4294MB  2146MB               backup

2 bölüm göründü ve File system sütunu boş. mkpart komutuna yazılan ext4 ve xfs, bölüm türünü kaydeden değerlerdir; dosya sistemi mkfs ile ayrıca oluşturulmalıdır.

Başlangıç ve bitiş konumları, unit komutuyla birim değiştirilerek kontrol edilebilir. MiB ve sektör (s) birimleriyle yazdırıldı.

parted -s /dev/loop0 unit MiB print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4096MiB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start    End      Size     File system  Name    Flags
 1      1.00MiB  2048MiB  2047MiB               data
 2      2048MiB  4095MiB  2047MiB               backup
parted -s /dev/loop0 unit s print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 8388608s
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start     End       Size      File system  Name    Flags
 1      2048s     4194303s  4192256s               data
 2      4194304s  8386559s  4192256s               backup

1. bölüm 1.00MiB'tan, sektör olarak 2048s'den başlar. Sektör boyutu 512B olduğu için 2048 sektör 1 MiB'tır. %⁠50 olarak yazılan sınır 2048MiB'a hizalandı.

Bölüm başlangıç konumunun diske uygun hizalanıp hizalanmadığı align-check komutuyla kontrol edilir. align-check, -s eklenince sonucu yazdırmadığı için -s olmadan çalıştırıldı.

parted /dev/loop0 align-check optimal 1
1 aligned

[1 aligned] çıktısıyla 1. bölümün optimal ölçütüne göre hizalandığı doğrulandı. %⁠50'den başlayan 2. bölüm için de aynı komut [2 aligned] verdi. Diskte kalan boş alan [print free] ile kontrol edilir.

parted -s /dev/loop0 print free
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4295MB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name    Flags
        17.4kB  1049kB  1031kB  Free Space
 1      1049kB  2147MB  2146MB               data
 2      2147MB  4294MB  2146MB               backup
        4294MB  4295MB  1032kB  Free Space

İki bölüm arasında boş alan yoktur; yalnızca diskin en başında ve en sonunda 1 MiB kadar Free Space kaldı.

3️⃣ parted ile bölüm silme ve boyut genişletme

Bölümler oluşturulduktan sonra da silinebilir veya yeniden boyutlandırılabilir, ancak bağlı bir bölüm hemen değiştirilemez. Bu davranışı kontrol etmek için 1. bölümde mkfs.ext4 ile ext4 dosya sistemi oluşturuldu ve mount ile /mnt/data dizinine bağlandı. mkfs.ext4 komutundaki -q, ilerlemeyi yazdırmayan bir seçenektir.

mkfs.ext4 -q /dev/loop0p1
mount /dev/loop0p1 /mnt/data
df -h /mnt/data
Filesystem      Size  Used Avail Use% Mounted on
/dev/loop0p1    2.0G   24K  1.9G   1% /mnt/data

2 GiB bölüm 2.0G boyutla bağlandı. Bölümler, rm komutuna numara yazılarak silinir. Bağlı 1. bölümde rm çalıştırıldı.

parted -s /dev/loop0 rm 1
Warning: Partition /dev/loop0p1 is being used. Are you sure you want to continue?

[Partition /dev/loop0p1 is being used] uyarısı çıktı ve komut çıkış kodu 1 ile sona erdi. Uyarı, devam edilip edilmeyeceğini soran bir sorudur; -s seçeneğinde yanıt verilemediği için bölüm silinmedi. Kullanılmayan 2. bölümde aynı komut çalıştırıldı ve print ile kontrol edildi.

parted -s /dev/loop0 rm 2
parted -s /dev/loop0 print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4295MB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name  Flags
 1      1049kB  2147MB  2146MB  ext4         data

rm onay sorusu olmadan çalıştı ve print çıktısında yalnızca 1. bölüm kaldı. Silinen yer [print free] çıktısında 2147MB boyutunda Free Space olarak göründü.

Bölüm boyutu, resizepart komutuna numara ve yeni bitiş konumu yazılarak değiştirilir. 1. bölümü diskin sonuna kadar genişletmek için bitiş konumu %⁠100 olarak belirtildi.

parted -s /dev/loop0 resizepart 1 100%
Warning: Partition /dev/loop0p1 is being used. Are you sure you want to continue?

Bağlı durumdayken rm ile aynı uyarı çıktı ve komut çalışmadı. umount ile ayrıldıktan sonra yeniden çalıştırıldı.

umount /mnt/data
parted -s /dev/loop0 resizepart 1 100%
parted -s /dev/loop0 print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4295MB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name  Flags
 1      1049kB  4295MB  4294MB  ext4         data

1. bölümün End değeri 2147MB iken 4295MB, Size değeri 2146MB iken 4294MB oldu. Yeniden bağlanıp kapasite df ile kontrol edildi.

mount /dev/loop0p1 /mnt/data
df -h /mnt/data
Filesystem      Size  Used Avail Use% Mounted on
/dev/loop0p1    2.0G   24K  1.9G   1% /mnt/data

Bölüm 4 GiB'a genişletildi ancak df çıktısındaki Size hâlâ 2.0G. Bunun nedeni, resizepart'ın yalnızca bölümün bitiş konumunu değiştirmesi ve bölüm içindeki dosya sistemini değiştirmemesidir. ext4 dosya sistemi resize2fs ile bölüm boyutuna uygun şekilde genişletildi.

resize2fs /dev/loop0p1
resize2fs 1.46.5 (30-Dec-2021)
Filesystem at /dev/loop0p1 is mounted on /mnt/data; on-line resizing required
old_desc_blocks = 1, new_desc_blocks = 1
The filesystem on /dev/loop0p1 is now 1048315 (4k) blocks long.
df -h /mnt/data
Filesystem      Size  Used Avail Use% Mounted on
/dev/loop0p1    3.9G   24K  3.8G   1% /mnt/data

df çıktısındaki Size 3.9G oldu. Tersine, bitiş konumu şu ankinden daha önce bir yere belirtilirse bölüm küçültülür. Bağlantı kaldırıldı ve bitiş konumu %⁠50 olarak belirtildi.

umount /mnt/data
parted -s /dev/loop0 resizepart 1 50%
Warning: Shrinking a partition can cause data loss, are you sure you want to continue?

Bölüm küçültülürse veri kaybı olabileceğine dair bir uyarı çıktı; -s seçeneğinde komut çalışmadığı için bölüm boyutu değişmedi.

RHEL ailesinde yaygın kullanılan XFS dosya sistemi resize2fs yerine xfs_growfs ile genişletilir. Yeni oluşturulan 4 GiB alıştırma imajı bağlanıp GPT bölüm tablosu oluşturulduktan sonra mkpart komutunda dosya sistemi türü xfs olarak belirtilerek data bölümü oluşturuldu ve mkfs.xfs ile biçimlendirildi. Ardından resizepart ile bölüm %⁠100'e kadar genişletildi, bağlandıktan sonra xfs_growfs çalıştırılmadan önceki ve sonraki kapasite df ile kontrol edildi.

parted -s /dev/loop0 mkpart data xfs 1MiB 50%
mkfs.xfs -q /dev/loop0p1
parted -s /dev/loop0 resizepart 1 100%
mount /dev/loop0p1 /mnt/data
df -h /mnt/data
Filesystem      Size  Used Avail Use% Mounted on
/dev/loop0p1    2.0G   47M  1.9G   3% /mnt/data
xfs_growfs /mnt/data
meta-data=/dev/loop0p1           isize=512    agcount=4, agsize=131008 blks
         =                       sectsz=512   attr=2, projid32bit=1
         =                       crc=1        finobt=1, sparse=1, rmapbt=0
         =                       reflink=1    bigtime=1 inobtcount=1 nrext64=0
data     =                       bsize=4096   blocks=524032, imaxpct=25
         =                       sunit=0      swidth=0 blks
naming   =version 2              bsize=4096   ascii-ci=0, ftype=1
log      =internal log           bsize=4096   blocks=16384, version=2
         =                       sectsz=512   sunit=0 blks, lazy-count=1
realtime =none                   extsz=4096   blocks=0, rtextents=0
data blocks changed from 524032 to 1048315
df -h /mnt/data
Filesystem      Size  Used Avail Use% Mounted on
/dev/loop0p1    4.0G   61M  3.9G   2% /mnt/data

df çıktısındaki Size 2.0G iken 4.0G oldu ve xfs_growfs çıktısının son satırında veri bloklarının 524032 adetten 1048315 adede değiştiği göründü. xfs_growfs bağlama noktası yazılarak çalıştırılır; bağlantı kaldırılmış durumdayken [xfs_growfs: /mnt/data is not a mounted XFS filesystem] hatası çıktı ve genişletme yapılmadı.

4️⃣ parted -s betikleri ve 2 TiB'tan büyük diskler

-s, parted'ın soru sormadan bitmesini sağlayan bir seçenek olduğu için kabuk betiklerinde kullanılır. 3 TiB'lık /dev/loop1 diskinde önce MBR ile oluşturulabilecek bölüm boyutu kontrol edildi, ardından birden çok komut tek satırda çalıştırıldı. İlk olarak MBR bölüm tablosu oluşturuldu. parted'da MBR, msdos olarak yazılır. msdos'ta mkpart komutunun ilk değerine ad yerine primary, extended veya logical değerlerinden biri yazılır.

parted -s /dev/loop1 mklabel msdos
parted -s /dev/loop1 mkpart primary ext4 1MiB 100%
Error: partition length of 6442448896 sectors exceeds the msdos-partition-table-imposed maximum of 4294967295

Diskin tamamı tek bir bölüm olarak belirtilince hata çıktı. Bölüm uzunluğu olan 6442448896 sektörün, msdos bölüm tablosunun en büyük değeri olan 4294967295 sektörü aştığını belirten bir hatadır. Sektör boyutu 512B ile hesaplandığında bu en büyük değer 2 TiB'a karşılık gelir. Bitiş konumu 2TiB'a düşürülerek yeniden çalıştırıldı.

parted -s /dev/loop1 mkpart primary ext4 1MiB 2TiB
parted -s /dev/loop1 unit GiB print free
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop1: 3072GiB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: msdos
Disk Flags: 

Number  Start    End      Size     Type     File system  Flags
        0.00GiB  0.00GiB  0.00GiB           Free Space
 1      0.00GiB  2048GiB  2048GiB  primary
        2048GiB  3072GiB  1024GiB           Free Space

2048GiB bölüm oluşturuldu ancak arkasındaki 1024GiB, Free Space olarak kaldı. MBR'de bir bölüm 2 TiB'ı aşamadığı için 2 TiB'tan büyük disklerde GPT kullanılır.

Bölüm tablosu GPT olarak değiştirildi. Zaten bölüm tablosu olan bir diskte, etkileşimli moddaki mklabel devam edilip edilmeyeceğini sorar.

parted /dev/loop1
GNU Parted 3.5
Using /dev/loop1
Welcome to GNU Parted! Type 'help' to view a list of commands.
(parted) mklabel gpt
Warning: The existing disk label on /dev/loop1 will be destroyed and all data on
this disk will be lost. Do you want to continue?
Yes/No? Yes
(parted) quit
Information: You may need to update /etc/fstab.

Var olan bölüm tablosunun silineceği ve diskteki tüm verilerin kaybolacağına dair bir uyarı çıktı; Yes girildikten sonra tablo değiştirildi. Ardından MBR'de hata çıktığı zamanki gibi diskin tamamı tek bölüm olarak belirtilip mkpart çalıştırıldı ve print ile kontrol edildi.

parted -s /dev/loop1 mkpart data ext4 0% 100%
parted -s /dev/loop1 unit TiB print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop1: 3.00TiB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start    End      Size     File system  Name  Flags
 1      0.00TiB  3.00TiB  3.00TiB               data

3.00TiB boyutunda bir bölüm hatasız oluşturuldu. Bu kez bölüm tablosunu yeniden oluşturan mklabel ile diski yarı yarıya bölen iki mkpart komutu tek satırda art arda yazılarak çalıştırıldı.

parted -s /dev/loop1 mklabel gpt mkpart data ext4 0% 50% mkpart backup xfs 50% 100%
parted -s /dev/loop1 print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop1: 3299GB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name    Flags
 1      1049kB  1649GB  1649GB               data
 2      1649GB  3299GB  1649GB               backup

Etkileşimli modda çıkan mklabel uyarısı olmadan hemen çalıştı ve 1649GB'lık 2 bölüm oluşturuldu. Betikte değer okunurken -m seçeneği eklenerek çıktı iki nokta üst üste ile ayrılmış biçimde yazdırılır.

parted -s -m /dev/loop1 unit MiB print
BYT;
/dev/loop1:3145728MiB:loopback:512:512:gpt:Loopback device:;
1:1.00MiB:1572864MiB:1572863MiB::data:;
2:1572864MiB:3145727MiB:1572863MiB::backup:;

Her bölüm için numara, başlangıç, bitiş, boyut, dosya sistemi, ad ve bayraklar iki nokta üst üste ile ayrılarak satır satır görünür. -s eklense bile bağlı bölümdeki rm ile resizepart ve bölüm küçültme çalışmadı ve çıkış kodu 1 ile sona erdi; bu yüzden betiklerde çıkış kodu kontrol edilir.

🔲 parted komutu seçenekleri

SeçenekKopyalaAçıklama
-l--listTüm disklerin bölüm yapısını yazdırır
-s--scriptKullanıcıya soru sormadan çalıştırır
-m--machineÇıktıyı iki nokta üst üste ile ayrılmış biçimde yazdırır
printBölüm tablosunu yazdırır. free eklenirse boş alanı da yazdırır
unitKonum ve boyutların yazdırılacağı birimi belirtir
mklabelBölüm tablosu oluşturur. Var olan bölüm tablosu silinir
mkpartAd, dosya sistemi türü, başlangıç ve bitiş yazılarak bölüm oluşturur
align-checkBölüm başlangıç konumunun hizalamasını kontrol eder
rmNumara yazılarak bölümü siler
resizepartBölümün bitiş konumunu değiştirir. Dosya sistemi değişmez
rescueBaşlangıç ile bitiş arasında silinmiş bölümü arar
nameBölüm adını değiştir
SeçenekKopyalaAçıklama
-h--helpYardımı yazdırır
-v--versionSürümü yazdır
-j--jsonJSON biçiminde yazdırır
-f--fixBetik modunda soru çıkarsa durmadan fix ile yanıtlar
-a--alignYeni bölümün hizalama yöntemini belirtir (none, cyl, min, opt)
helpKomut listesini ya da belirtilen komutun yardımını yazdırır
mktablemklabel ile aynı komut
selectDüzenlenecek aygıtı seçer
setBölüm bayrağını on veya off yapar
toggleBölüm bayrağının durumunu tersine çevirir
typeBölüm türü ID'sini veya UUID değerini belirtir
disk_setDisk bayrağını değiştirir
disk_toggleDisk bayrağının durumunu tersine çevirir
versionSürüm ve telif hakkı bilgisini yazdırır

🔲 parted komutu simülatörü

Aşağıdaki simülatörde yazıdaki tek satırlık komutları çiplerle veya klavyeyle girebilirsiniz. Çiplere soldan sırayla basarsanız /dev/loop0 üzerinde 2 bölüm oluşturulup silme ve genişletmeye kadar ilerlenir, ardından /dev/loop1 üzerinde 2 TiB hatası görülür.

parted komutu simülatörüAlmaLinux 9.8
[root@server work]#
Yalnızca tarayıcınızın içinde çalışır. Bölüm oluşturma ve silme, yalnızca bu ekrandaki sanal diskin durumunu değiştiren bir canlandırmadır.

5️⃣ parted komutu uygulama örnekleri

  • ↪️ Yeni diskte bölüm oluşturma ve Linux disk bölümleme, sık yapılan hatalar

Bu kısımdaki komutlar da aynı test sunucusunun alıştırma diskinde çalıştırıldı. Aynı komutları şu araçta: parted komutu simülatörü doğrudan girerek deneyebilirsiniz.

🔲 parted ile yeni diskte bölüm oluşturma örneği

Sunucuya eklenen bir veri diskinin tamamını tek bölüm olarak kullanma durumudur. Yeni bir 4 GiB alıştırma imajı oluşturulup bağlandı; bölümü olmayan bu diskte GPT bölüm tablosu oluşturuldu ve başlangıç %⁠0, bitiş %⁠100 olarak bir bölüm oluşturuldu.

lsblk /dev/loop0
NAME  MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
loop0   7:0    0   4G  0 loop 
parted -s /dev/loop0 mklabel gpt
parted -s /dev/loop0 mkpart data ext4 0% 100%
parted /dev/loop0 align-check optimal 1
1 aligned
lsblk /dev/loop0
NAME      MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
loop0       7:0    0   4G  0 loop 
`-loop0p1 259:0    0   4G  0 part 

align-check sonucu [1 aligned] idi ve lsblk çıktısında 4G boyutunda loop0p1 göründü. Ardından dosya sistemi oluşturulup bağlandı.

mkfs.ext4 -q /dev/loop0p1
mount /dev/loop0p1 /mnt/data
lsblk -o NAME,SIZE,TYPE,FSTYPE,MOUNTPOINTS /dev/loop0
NAME      SIZE TYPE FSTYPE MOUNTPOINTS
loop0       4G loop        
`-loop0p1   4G part ext4   /mnt/data
df -h /mnt/data
Filesystem      Size  Used Avail Use% Mounted on
/dev/loop0p1    3.9G   24K  3.7G   1% /mnt/data

lsblk çıktısında FSTYPE sütununda ext4, MOUNTPOINTS sütununda /mnt/data göründü ve df çıktısındaki Size 3.9G idi.

Bölümleri olan bir diskin kalan boş alanına bölüm ekleme durumudur. 3 TiB'lık diskte 2. bölüm rm ile silinerek yalnızca ön yarıda bölüm kalan durumda ilerlendi. Önce [print free] ile boş alanın konumu kontrol edildi.

parted -s /dev/loop1 print free
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop1: 3299GB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name  Flags
        17.4kB  1049kB  1031kB  Free Space
 1      1049kB  1649GB  1649GB               data
        1649GB  3299GB  1649GB  Free Space
parted -s /dev/loop1 mkpart backup xfs 50% 100%
parted -s /dev/loop1 print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop1: 3299GB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name    Flags
 1      1049kB  1649GB  1649GB               data
 2      1649GB  3299GB  1649GB               backup
lsblk /dev/loop1
NAME      MAJ:MIN RM  SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
loop1       7:1    0    3T  0 loop 
|-loop1p1 259:0    0  1.5T  0 part 
`-loop1p2 259:2    0  1.5T  0 part 

Free Space olarak görünen 1649GB konumunda backup bölümü oluşturuldu ve lsblk çıktısında 1.5T boyutunda 2 bölüm göründü.

🔲 parted kullanırken sık yapılan hatalar

En çok dikkat edilmesi gereken hata, aygıt adını yazmadan çalıştırmaktır. parted, aygıt adı olmadan çalıştırılırsa bulduğu ilk diski seçer.

parted
GNU Parted 3.5
Using /dev/vda
Welcome to GNU Parted! Type 'help' to view a list of commands.
(parted) quit

[Using /dev/vda] çıktısıyla test sunucusunun kök diski seçildi. Bu durumda girilen komutlar doğrudan kök diske yazılacağı için quit ile çıkıldı. Aygıt adı her zaman yazılmalı, etkileşimli modda da önce Using satırı kontrol edilmelidir.

-s eklenen mklabel, bölümleri olan bir diskte de sormadan çalışır. Dosya sistemi oluşturulmuş ve bağlantısı kaldırılmış bir diskte mklabel çalıştırıldı.

lsblk /dev/loop0
NAME      MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
loop0       7:0    0   4G  0 loop 
`-loop0p1 259:1    0   4G  0 part 
parted -s /dev/loop0 mklabel gpt
lsblk /dev/loop0
NAME  MAJ:MIN RM SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
loop0   7:0    0   4G  0 loop 

Uyarı olmadan bitti ve lsblk çıktısından loop0p1 kayboldu. Bölüm bağlıyken aynı komut hatayla sona erdi.

parted -s /dev/loop0 mklabel gpt
Error: Partition(s) on /dev/loop0 are being used.

[Partition(s) on /dev/loop0 are being used] hatası çıktı ve bölüm tablosu değişmedi. Bağlantısı kaldırılmış diskte bu hata çıkmadığı için mklabel çalıştırmadan önce print ile hedef diskin bölüm listesi kontrol edilir.

Başlangıç konumu doğrudan sektör numarasıyla yazılırsa hizalama uyarısı çıkabilir. Tüm bölümleri silinmiş bir GPT diskinde başlangıç 34s olarak belirtildi.

parted -s /dev/loop1 mkpart data ext4 34s 100%
Warning: The resulting partition is not properly aligned for best performance: 34s % 2048s != 0s
parted /dev/loop1 align-check optimal 1
1 not aligned: 34s % 2048s != 0s

Uyarı çıktı ancak çıkış kodu 0 oldu ve bölüm yine de oluşturuldu. align-check sonucu [1 not aligned] idi. Başlangıç konumu 1MiB veya %⁠0 olarak yazılan bölümlerin hepsi [1 aligned] olduğu için sektör numarası yerine bu birimler kullanılır.

Yalnızca mkpart çalıştırıp dosya sistemi oluşturmadan bağlama hatası da vardır.

mount /dev/loop0p1 /mnt/data
mount: /mnt/data: wrong fs type, bad option, bad superblock on /dev/loop0p1, missing codepage or helper program, or other error.

[wrong fs type, bad option, bad superblock] hatası çıktı. mkpart komutuna ext4 yazılsa bile dosya sistemi oluşturulmadığı için önce mkfs.ext4 çalıştırılır.

🔲 parted çıktısındaki değişimi kontrol etme

parted'ın değişiklik komutları başarılı olsa bile hiçbir şey yazdırmadığı için çalıştırmadan önceki ve sonraki print çıktıları karşılaştırılarak kontrol edildi. Diskin tamamı tek bölüm yapıldıktan hemen sonraki print çıktısı budur.

parted -s /dev/loop0 print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4295MB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name  Flags
 1      1049kB  4294MB  4293MB               data

Start sütunu 1049kB oldu; %⁠0 olarak yazılan başlangıç konumu 1 MiB'a hizalandı. File system sütunu boş. [mkfs.ext4 -q /dev/loop0p1] çalıştırıldıktan sonra aynı komut yeniden çalıştırıldı.

parted -s /dev/loop0 print
Model: Loopback device (loopback)
Disk /dev/loop0: 4295MB
Sector size (logical/physical): 512B/512B
Partition Table: gpt
Disk Flags: 

Number  Start   End     Size    File system  Name  Flags
 1      1049kB  4294MB  4293MB  ext4         data

mkfs.ext4 çalıştırılmadan önce boş olan File system sütunu ext4 oldu.

Bu yazıda -s eklenerek tek satırda çalıştırılan parted, başarılı olduğunda çıkış kodu 0, hata çıktığında veya bir uyarıda durduğunda 1 ile sona erdi. Yalnızca hizalama uyarısı çıkan mkpart için çıkış kodu 0 idi.

🔢 SSS & önerilen içerikler

Dosya sistemi duruyorsa rescue komutuyla bulunabilir. ext4 bölümü olan bir diskte mklabel çalıştırıldıktan sonra etkileşimli modda [rescue 1MiB 100%] girildiğinde ext4 bölümünün bulunduğunu bildiren bir ileti çıktı. Yes girildikten sonra lsblk çıktısında loop0p1 yeniden göründü ve bağlama da yapılabildi.

GPT diskinde ad, dosya sistemi türü, başlangıç ve bitiş sırayla sorulur. Etkileşimli modda yalnızca mkpart girildiğinde [Partition name?], [File system type?], [Start?], [End?] sırasıyla sorular çıktı ve backup, xfs, %⁠50, %⁠100 girilerek bölüm oluşturuldu.

name komutuna bölüm numarası ve yeni ad yazılarak değiştirilir. [parted -s /dev/loop1 name 2 archive] çalıştırıldıktan sonra print çıktısındaki Name sütunu backup iken archive oldu.

ℹ️ Satış ortaklığı bildirimi
Bu sitenin içeriklerinde satış ortaklığı bağlantıları bulunur. Bir ziyaretçi bu bağlantılar üzerinden ürün veya hizmet satın alırsa bu site satıcıdan komisyon alır. Bu süreçte alıcının ödediği tutar (kampanya indirimlerinde tutar düşer↓) artmaz. Yayımlanan fiyat, indirim ve stok bilgileri yazının yazıldığı zamana aittir ve gerçek durumdan farklı olabilir; bu yüzden satın almadan önce son bilgiyi satıcıdan kontrol etmenizi rica ederiz. Ürünler kendi ölçütlerimize göre seçilir ve değerlendirilir; komisyon alınıp alınmaması tanıtım sırasını veya değerlendirme içeriğini etkilemez.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

İnsan olduğunuzu kanıtlayın: 2   +   8   =