VPS hosting nedir? Sanal sunucu yapısı, aşırı tahsis (overcommit), yönetilen ve yönetilmeyen VPS farkı, artıları ve eksileri
VPS hosting, tek bir fiziksel sunucuyu sanallaştırmayla bölüp her sanal sunucuya ayrı CPU ve RAM ayıran hostingdir. Sanal sunucu yapısını, aşırı tahsisi (overcommit), paylaşımlı hostingden farkını ve yönetilen ile yönetilmeyen VPS arasındaki farkı ele alıyoruz.
VPS hostingde sunucuyu root yetkisiyle kendiniz yönetirsiniz; buna karşılık yönetilen değilse sunucu yönetimi de size kalır. VPS hostingin avantajlarını, dezavantajlarını ve hangi sitelere uygun olduğunu da derledik.
1️⃣ VPS hosting yapısı
VPS (Virtual Private Server), tek bir fiziksel sunucunun sanallaştırmayla bölünmesiyle oluşan sanal sunucudur. Bölme işini hipervizör adlı bir yazılım yapar. Her sanal sunucuda ayrı bir işletim sistemi çalışır. CPU çekirdekleri, bellek ve disk de sanal sunucu bazında belirlenir.
Kullanıcı için: Root yetkisi. Web sunucusunu, PHP sürümünü ve güvenlik duvarını kendiniz seçersiniz.
2️⃣ Paylaşımlı VPS ve dedike VPS: aşırı tahsis
VPS, fiyat tablosunda yazan çekirdekleri yalnızca sizin kullanıp kullanmadığınıza göre paylaşımlı VPS ve dedike VPS olarak ikiye ayrılır. Fiyat tablolarında genellikle Shared CPU ve Dedicated CPU olarak yazılır.
Paylaşımlı VPS'te yazan çekirdekler diğer sanal sunucularla sırayla kullanılır. Sitelerin büyük kısmı normalde az CPU kullandığından firma, gerçekte olandan daha fazla çekirdek ayırır. Buna aşırı tahsis (overcommit) denir. Havayollarının koltuk sayısından fazla bilet satmasıyla (overbooking) aynı ilkedir.
Normalde fark hissedilmez. Komşu sanal sunucular aynı anda CPU kullanırsa sizin sıranız gecikir ve sunucunuz yavaşlar. Dedike VPS'te çekirdekleriniz gerçek çekirdeklere bağlıdır ve yalnızca siz kullanırsınız. Performans sabittir ama fiyat daha yüksektir. Paylaşılan şey CPU'dur. Bellek ve disk genellikle her iki türde de her sanal sunucuya ayrı ayrılır.
3️⃣ Paylaşımlı hostingden farkı: sınır değil, tahsis
Paylaşımlı hostingde hesaplar tek bir sunucunun işletim sistemini ve web sunucusunu birlikte kullanır. Her hesaba uygulanan şey CPU ve bellek sınırıdır.
VPS'te her sanal sunucunun ayrı bir işletim sistemi vardır ve CPU çekirdekleri ile bellek baştan ayrılır. Paylaşımlı VPS'te bile paylaşılan yalnızca CPU süresidir. Sınıra ulaşıldığında olan da farklıdır. Paylaşımlı hosting, firmanın belirlediği sınırda [508 Resource Limit Is Reached] hatasıyla durdurur.
VPS'te ayrılan bellek tükenince işletim sistemi süreçleri zorla sonlandırır. WordPress'te buna bir örnek, veritabanının kapanması ve [Error establishing a database connection] ekranının çıkmasıdır.
4️⃣ Yönetilen VPS ve yönetilmeyen VPS
Yönetilmeyen VPS'te firma yalnızca sanal sunucuya ve ağa kadar sorumludur. İşletim sistemi güncellemelerini, web sunucusu ve PHP kurulumunu, güvenlik ayarlarını ve yedeklemeyi siz yaparsınız. Yönetilen VPS'te bu işleri firma üstlenir. Siz yönetim panelinden site ekleme, SSL ve yedeklemeyle ilgilenirsiniz. Bu yüzden yönetilen VPS daha pahalıdır; aynı özellikteki sunucunun fiyatına yönetim ücreti eklenir.
5️⃣ VPS hostingin avantajları ve dezavantajları
VPS hostingde CPU ve bellek ayrıldığı için komşu sitelerden daha az etkilenirsiniz. Root yetkisiyle sunucu ayarlarını sitenize göre değiştirebilir, ziyaretçi artınca yalnızca paketi yükselterek kaynakları artırırsınız.
Buna karşılık yönetilmeyen VPS'te sunucu yönetimi size kalır. Sorun çıkarsa nedenini de kendiniz bulmanız gerekir.
Fiyatlar yönetilmeyen VPS'te aylık $4–6, yönetilen VPS'te aylık $11 civarından başlar. DigitalOcean ya da Cloudways gibi saatlik ücretlendiren firmalarda yenilemede fiyat artmaz. Hostinger gibi taahhütle satan firmalarda ise yenilemede fiyat artar.
6️⃣ VPS hostingin uygun olduğu siteler
5️⃣'te örnek verilen aylık $11'lik paket Cloudways'e aittir ve onunla doğrudan ortaklık (affiliate) anlaşmam var. Önerdiğim firmalar Cloudways ve ScalaHosting'dir. Yönetilmeyen VPS'i Hostinger (aylık $6.49'dan, 2 yıllık taahhüt) ve ScalaHosting (aylık $19.95'ten) sunar.
VPS hosting, paylaşımlı hostingde sınırlara tekrar tekrar takılan sitelere uygundur. E-ticaret ve üyelik siteleri de öyle: oturum açmış ziyaretçi çok olunca önbellek devreye girmez ve her ziyaret CPU kullanır.
Birden fazla site işletiyorsanız da uygundur. Birden fazla siteyi tek bir sunucuya kurar ve kaynaklarını birlikte yönetirsiniz.
Az ziyaretçili bir blog ya da şirket tanıtım sitesi için paylaşımlı hosting yeterlidir.
Daha önce hiç sunucuyla uğraşmadıysanız yönetilen VPS ile başlayın.
🔢 FAQ
ℹ️ Satış ortaklığı bildirimi
Bu sitenin içeriklerinde satış ortaklığı bağlantıları bulunur. Bir ziyaretçi bu bağlantılar üzerinden ürün veya hizmet satın alırsa bu site satıcıdan komisyon alır. Bu süreçte alıcının ödediği tutar (kampanya indirimlerinde tutar düşer↓) artmaz. Yayımlanan fiyat, indirim ve stok bilgileri yazının yazıldığı zamana aittir ve gerçek durumdan farklı olabilir; bu yüzden satın almadan önce son bilgiyi satıcıdan kontrol etmenizi rica ederiz. Ürünler kendi ölçütlerimize göre seçilir ve değerlendirilir; komisyon alınıp alınmaması tanıtım sırasını veya değerlendirme içeriğini etkilemez.