Linux kernel sürümü öğrenme: uname, hostnamectl ve dağıtım sürümü

Test ortamıRHEL ailesiAlmaLinux 9.8root hesabıDebian 12 normal hesap2026-10-29 tarihinde kontrol edildi

Sistem bilgisi · ayar komutlarıunamehostnamectl

Sunucuda çalışan kernelin sürüm numarasını tek satırda yazdıran uname -r, Linux kernel sürümünü öğrenmenin en temel komutudur. Bir AlmaLinux 9 sunucusunda ve bir Debian 12 sunucusunda uname, hostnamectl ve sürüm dosyalarını sırayla kontrol ettiğimizde, her sunucu hangi yöntemle bakılırsa bakılsın aynı kernel sürümünü gösterdi. Ancak Debian 12'nin gerçek yama sürümü 6.1.187, uname -v çıktısında ve kurulu kernel paketleri listesinde ayrıca yer alıyordu.

Aşağıdaki çıktılar iki sunucuda alınan sonuçların aynısıdır. Yalnızca ana bilgisayar adları, makine kimlikleri, önyükleme kimlikleri, AlmaLinux sunucusunun kernel sürüm numarası ve derleme ile kurulum bilgileri örnek değerlerle değiştirildi. AlmaLinux sunucusunda root hesabıyla, Debian sunucusunda normal bir hesapla çalıştırıldı.

İçindekiler

4 dk okuma

1️⃣ Linux kernel sürümünü öğrenme komutları

Şu anda çalışan kernelin sürümünü uname -r ile öğrenirsiniz.

uname -r

5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64

Debian 12 sunucusunda aynı komut farklı biçimde bir numara yazdırdı. Çünkü her dağıtım sürüm numarasını kendi yöntemiyle verir.

uname -r

6.1.0-53-amd64

-a, kernel adından ana bilgisayar adına, kernel sürümüne, derleme bilgisine, mimariye ve işletim sistemine kadar her şeyi tek satırda yazdırır.

uname -a

Linux server1 5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64 #1 SMP PREEMPT_DYNAMIC Tue Jun 2 10:15:42 EDT 2026 x86_64 x86_64 x86_64 GNU/Linux

Ana bilgisayar adı ve derleme bilgisi olmadan yalnızca kernel adını, sürümü ve mimariyi görmek için -s, -r ve -m'yi birleştirip -srm yazarsınız. -mrs gibi sırayı değiştirseniz de sonuç aynı sırayla geldi: kernel adı, kernel sürümü (release), mimari.

uname -srm

Linux 5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64 x86_64

🔲 Linux kernel sürümü öğrenme simülatörü

Aşağıdaki simülatöre uname, hostnamectl, sürüm dosyalarını okuyan cat ve kernel listesini gösteren rpm komutlarını kendiniz yazıp sonucu görebilirsiniz.

Linux kernel sürümü öğrenme komut simülatörüAlmaLinux 9.8

[root@server work]#

Yalnızca tarayıcınızın içinde çalışır; ↑↓ ile daha önce yazdığınız komutları geri çağırırsınız.

2️⃣ uname komutu seçenekleri

uname her seçenek için bir sistem bilgisi yazdırır. Seçeneksiz çalıştırılınca -s gibi yalnızca kernel adı Linux'u gösterir.

Seçenek	Gösterilen bilgi	AlmaLinux 9.8 sunucusu çıktısı	Debian 12 sunucusu -a çıktısı
-s	Kernel adı	Linux	Linux
-n	Ana bilgisayar adı	server1	server2
-r	Kernel sürümü (sürüm numarası)	5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64	6.1.0-53-amd64
-v	Kernel derleme bilgisi ve derleme zamanı	#1 SMP PREEMPT_DYNAMIC Tue Jun 2 10:15:42 EDT 2026	#1 SMP PREEMPT_DYNAMIC Debian 6.1.187-1 (2026-09-07)
-m	Donanım mimarisi	x86_64	x86_64
-p	İşlemci türü	x86_64	-a çıktısında yok
-i	Donanım platformu	x86_64	-a çıktısında yok
-o	İşletim sistemi	GNU/Linux	GNU/Linux
-a	Yukarıdakilerin hepsi tek satırda	-s'den -o'ya kadar sırayla	-p ve -i dışındakiler sırayla

-v, kernelin derleme bilgisini yazdırır. Sondaki tarih kernelin derlendiği zamandır, bu yüzden sunucuya kurulduğu tarihten farklıdır. AlmaLinux sunucusunda derleme zamanı 2 Haziran, kernel paketinin kurulduğu tarih ise 4 Haziran'dı.

-p ve -i, yardım metninde non-portable olarak işaretlenmiş seçeneklerdir. Değeri bilinmeyen sistemlerde -a çıktısında da yer almazlar.

3️⃣ Linux kernel sürüm numarasının yapısı

uname -r'nin yazdırdığı sürüm numarasında baş kısım temel kernel sürümü, kısa çizgiden sonrası ise dağıtımın eklediği numaradır.

🖥️ 5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64AlmaLinux 9.8

5.14.0Temel kernel sürümü

687.10.1Her yamada artan sürüm numarası

el9_8Enterprise Linux 9.8 için derleme

x86_64Mimari

🖥️ 6.1.0-53-amd64Debian 12

6.1.06.1 serisinde aynı değer

53Kernel paketi adındaki numara

amd64Mimari

el9_8, Enterprise Linux 9.8 için derlenmiş bir kernel demektir ve bu sunucunun dağıtım sürümü 9.8 ile aynı sayıdır.

Debian 12'deki 6.1.0-53-amd64'te baştaki 6.1.0 tek başına yama seviyesini söylemez. Yama seviyesini uname -v ile kontrol edersiniz.

uname -v

#1 SMP PREEMPT_DYNAMIC Debian 6.1.187-1 (2026-09-07)

Sondaki Debian 6.1.187-1 gerçek yama sürümüdür. Güvenlik duyurularındaki kernel sürümleriyle karşılaştırırken bu numarayı kullanın.

4️⃣ /proc/version ve hostnamectl ile Linux kernelini kontrol etme

Kernel sürümü uname dışında /proc/version dosyasından ve hostnamectl ile de kontrol edilebilir. /proc altındaki dosyalar kernelin oluşturduğu sanal dosyalar olduğundan, cat ile okumanız yeterlidir.

cat /proc/version

Linux version 5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64 (mockbuild@x64-builder01.almalinux.org) (gcc (GCC) 11.5.0 20240719 (Red Hat 11.5.0-5), GNU ld version 2.35.2-63.el9) #1 SMP PREEMPT_DYNAMIC Tue Jun 2 10:15:42 EDT 2026

/proc/version, uname -a'da olmayan derleyici gcc 11.5.0'ı ve bağlayıcı sürümünü de gösterir. Yalnızca sürüm numarası gerekiyorsa /proc/sys/kernel/osrelease dosyasını okuyun. Sonuç uname -r ile aynıydı.

cat /proc/sys/kernel/osrelease

5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64

hostnamectl, ana bilgisayar adıyla birlikte işletim sistemi adını, kernel sürümünü ve mimariyi tek ekranda yazdırır. Aşağıda Debian 12 sunucusunda normal bir hesapla çalıştırılan sonuç var.

hostnamectl

 Static hostname: server2
       Icon name: computer-vm
         Chassis: vm 🖴
      Machine ID: 3b9e0f6a2c1d4e8b9a7c5d3e1f0a2b4c
         Boot ID: b7e3d1a04c9f4e2a8d6c5b1f0e2a9c47
  Virtualization: microsoft
Operating System: Debian GNU/Linux 12 (bookworm)
          Kernel: Linux 6.1.0-53-amd64
    Architecture: x86-64

Operating System satırı dağıtımın adı ve sürümüdür, Kernel satırı ise uname -s ile uname -r'nin birleşimidir. AlmaLinux sunucusunda kerneli ve dağıtımı bir kerede görmek için grep ile yalnızca gereken satırlar seçildi.

hostnamectl | grep -E 'Operating System|Kernel|Architecture'

Operating System: AlmaLinux 9.8 (Olive Jaguar)
          Kernel: Linux 5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64
    Architecture: x86-64

5️⃣ Linux dağıtım sürümünü kontrol etme

Dağıtımın adı ve sürümü /etc/os-release dosyasında bulunur. os-release kılavuzu bu dosyayı işletim sistemi tanımlama verilerini tutan dosya olarak açıklar. İçerik, kabuk değişkenleri gibi ad=değer biçiminde satır satır yazılıdır.

Aşağıda Debian 12 sunucusunun os-release dosyası var.

cat /etc/os-release

PRETTY_NAME="Debian GNU/Linux 12 (bookworm)"
NAME="Debian GNU/Linux"
VERSION_ID="12"
VERSION="12 (bookworm)"
VERSION_CODENAME=bookworm
ID=debian
HOME_URL="https://www.debian.org/"
SUPPORT_URL="https://www.debian.org/support"
BUG_REPORT_URL="https://bugs.debian.org/"

PRETTY_NAME insanların okuyacağı dağıtım adı, VERSION_ID ise sürüm numarasıdır. AlmaLinux sunucusunun os-release dosyası gibi çok satırlı dosyalarda gereken satırları grep ile seçin.

grep -E '^(NAME|VERSION|ID|VERSION_ID|PRETTY_NAME)=' /etc/os-release

NAME="AlmaLinux"
VERSION="9.8 (Olive Jaguar)"
ID="almalinux"
VERSION_ID="9.8"
PRETTY_NAME="AlmaLinux 9.8 (Olive Jaguar)"

AlmaLinux gibi RHEL ailesi dağıtımlar, dağıtım adını ve sürümünü tek satırda yazan release dosyalarını da /etc altında tutar. AlmaLinux sunucusunda dört release dosyası vardı; redhat-release ve system-release, almalinux-release'e giden bağlantılardı.

ls -l /etc/*-release

-rw-r--r--  1 root root 37 May 19 07:33 /etc/almalinux-release
lrwxrwxrwx. 1 root root 21 May 19 07:33 /etc/os-release -> ../usr/lib/os-release
lrwxrwxrwx  1 root root 17 May 19 07:33 /etc/redhat-release -> almalinux-release
lrwxrwxrwx  1 root root 17 May 19 07:33 /etc/system-release -> almalinux-release

Bu yüzden almalinux-release, redhat-release ve system-release dosyalarından hangisi okunursa okunsun aynı tek satır çıktı.

cat /etc/redhat-release

AlmaLinux release 9.8 (Olive Jaguar)

Debian 12 sunucusunun os-release dosyasında VERSION_ID yalnızca 12 olarak yazılıydı. 12.15 gibi ayrıntılı sürüm /etc/debian_version dosyasındadır.

cat /etc/debian_version

12.15

lsb_release -a da dağıtımın adını ve sürümünü yazdırır. Debian 12 sunucusunda dört satır çıktı.

lsb_release -a

Distributor ID:	Debian
Description:	Debian GNU/Linux 12 (bookworm)
Release:	12
Codename:	bookworm

AlmaLinux sunucusunda lsb_release kurulu değildi, bu yüzden aynı komut [command not found] hatasıyla bitti.

lsb_release -a

bash: lsb_release: command not found

Bu durumda ayrıca paket kurmadan /etc/os-release dosyasını okuyarak aynı bilgiyi kontrol edin.

6️⃣ Kurulu Linux kernelleri listesi ve yeniden başlatma kontrolü

uname -r yalnızca şu anda çalışan tek kerneli yazdırır, bu yüzden sunucuya kurulu tüm kernelleri paket listesinden kontrol edersiniz. RHEL ailesinde rpm -q --last kernel kurulum tarihini de yazdırır.

rpm -q --last kernel

kernel-5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64           Thu Jun  4 11:47:44 2026
kernel-5.14.0-427.13.1.el9_4.x86_64           Wed Jun 12 11:44:52 2024
kernel-5.14.0-362.13.1.el9_3.x86_64           Mon Jan 15 12:30:31 2024

AlmaLinux sunucusundaki üç kernel Ocak 2024 ile Haziran 2026 arasında kurulmuştu; hepsi 5.14.0 ile başlıyordu ve yalnızca arkasındaki sürüm numarası ile el9_3, el9_4 ve el9_8 farklıydı. Bu yüzden AlmaLinux 9'da kernelin en yeni olup olmadığını anlamak için kısa çizgiden sonraki sürüm numarasına kadar karşılaştırmanız gerekir.

Debian ailesinde kernel paketleri listesini dpkg ile kontrol edersiniz.

dpkg -l 'linux-image*' | grep '^ii'

ii  linux-image-6.1.0-50-amd64          6.1.176-1    amd64        Linux 6.1 for 64-bit PCs (signed)
ii  linux-image-6.1.0-53-amd64          6.1.187-1    amd64        Linux 6.1 for 64-bit PCs (signed)
ii  linux-image-amd64                   6.1.187-1    amd64        Linux for 64-bit PCs (meta-package)

Üçüncü sütun gerçek yama sürümüdür. Kernel paketi 6.1.176'dan 6.1.187'ye çıkarken paket adındaki 6.1.0 aynı kaldı, yalnızca ortadaki numara 50'den 53'e değişti.

Yeni bir kernel kursanız da yeniden başlatana kadar eski kernel çalışmaya devam eder. Bir sonraki açılışta kullanılacak kerneli RHEL ailesinde grubby --default-kernel ile kontrol edersiniz.

grubby --default-kernel

/boot/vmlinuz-5.14.0-687.10.1.el9_8.x86_64

Bu sunucuda bir sonraki açılışın kerneli ile şu anda çalışan kernel aynı 5.14.0-687.10.1.el9_8 idi. yum-utils paketindeki needs-restarting -r, açılıştan sonra temel kütüphanelerin veya servislerin güncellenip güncellenmediğini kontrol eder ve yeniden başlatma gerekip gerekmediğini yazdırır.

needs-restarting -r

No core libraries or services have been updated since boot-up.
Reboot should not be necessary.

[Reboot should not be necessary], yeniden başlatmanın gerekmediği anlamına gelir.

Açılıştan sonra kernel, glibc veya systemd gibi temel paketler güncellendiyse adları [Core libraries or services have been updated since boot-up:] altında görünür ve onun altına [Reboot is required to fully utilize these updates.] eklenir. Bu durumda çıkış kodu 1'dir; yeniden başlatma için bir zaman belirleyip sunucuyu yeniden başlatın.

🔢 SSS & önerilen içerikler

getconf LONG_BIT çalıştırıldığında 64 veya 32 yazdırılır. AlmaLinux sunucusunda 64 çıktı; uname -m'deki x86_64 de 64 bit x86 mimarisi anlamına gelir.

[uname -r | cut -d- -f1] gibi yalnızca ilk kısa çizgiden önceki kısmı kestiğinizde AlmaLinux sunucusunda 5.14.0, Debian 12 sunucusunda 6.1.0 çıktı. İkisi de temel sürüm olduğundan, yama seviyesine kadar karşılaştırmak için uname -r'nin tamamını veya kernel paketinin sürümünü kullanın.

uname, hostnamectl ve /etc/os-release normal bir hesapla da kontrol edilebilir. Debian 12 sunucusunda kernel ve dağıtım sürümü komutlarının hepsi normal bir hesapla çalıştırıldı ve izin hatası çıkmadı.

🔝 Linux komutları

🔗 Önerilen içerikler

Sonraki adım Alma Linux güncellemesi: LightSail'de 9.4 → 9.8 Bir AlmaLinux 9.4 sunucusunu 9.8'e yükseltmeden önce anlık görüntü alıp önce yalnızca sistem paketlerini güncelleyerek yeniden başlatıp kontrol ettiğimiz süreci anlatan yazı. Yazıyı oku →

Alma Linux güncellemesi 9.4 → 9.8 iş adımları (LightSail)

Linux kabuğu (Shell) ve çekirdeği (Kernel)

Çekirdek Linux kernel nedir? | Kernel sürümü Kabuk komutlarını donanımın işleyebileceği işlere çevirip ileten kernelin rolünü ve kernel sürümünün anlamını özetleyen yazı.

Linux CPU kontrolü açıklama diyagramı: CPU(s) 4 = 1 soket × 2 çekirdek × 2 iş parçacığı, lscpu'daki Socket(s), Core(s) per socket ve Thread(s) per core değerlerinin yeri

Sistem bilgisi Linux'ta CPU kontrolü: nproc, lscpu ile RAM, disk ve işletim sistemi bilgisi nproc ile CPU çekirdek sayısını, ayrıca RAM boyutunu, disk kullanımını ve işletim sistemi bilgisini kontrol eden komutları toplayan yazı.

yum check-update (yum - paket yönetimi komutu).png

Paketler yum komutu | kullanım | seçenekler | yum-utils | paket ve depo yönetimi🔝 Red Hat ailesi dağıtımlarda yum ile paket kurma, güncelleme ve depo yönetimini anlatan yazı.

🪐Kaynaklaruname, hostnamectl, os-release 3

📡man7.org: uname(1) — seçenekler -a, -s, -n, -r, -v, -m, -p, -i, -o 📡man7.org: hostnamectl(1) — ana bilgisayar adı, işletim sistemi ve kernel bilgisi 📡man7.org: os-release(5) — dağıtım adını ve sürümünü tutan dosya biçimi

ℹ️ Satış ortaklığı bildirimi
Bu sitenin içeriklerinde satış ortaklığı bağlantıları bulunur. Bir ziyaretçi bu bağlantılar üzerinden ürün veya hizmet satın alırsa bu site satıcıdan komisyon alır. Bu süreçte alıcının ödediği tutar^{(kampanya indirimlerinde tutar düşer↓)} artmaz. Yayımlanan fiyat, indirim ve stok bilgileri yazının yazıldığı zamana aittir ve gerçek durumdan farklı olabilir; bu yüzden satın almadan önce son bilgiyi satıcıdan kontrol etmenizi rica ederiz. Ürünler kendi ölçütlerimize göre seçilir ve değerlendirilir; komisyon alınıp alınmaması tanıtım sırasını veya değerlendirme içeriğini etkilemez.