su komutu: su ile su - farkı, sudo su ile sudo -i ve hesap değiştirme yolu

Linux'ta geçerli hesaptan çıkış yapmadan başka bir hesaba geçip komut çalıştırmak için su komutunu kullanırsınız. AlmaLinux 9 sunucusunda root hesabından oturum açamayan sistem hesabı daemon'a su çalıştırılarak yapılan karşılaştırmada tek bir kısa çizgi çalışma klasörünü ve PATH'i değiştirdi, komut da ancak bir kabuk belirtildikten sonra çalıştı.

Aşağıdaki çıktılar bir AlmaLinux 9.8 sunucusundan (root hesabı) ve bir Debian 12 sunucusundan (normal hesap) alındı. Parola soran ekranlar ve sudo, canlı bir sunucuda çalıştırılmadı ve resmi kılavuzlara göre özetlendi; PATH değerinin bir kısmı ve simülatördeki util-linux yama sürüm numarası örnek değerlerle değiştirildi.

1️⃣ su komutu nasıl kullanılır

Temel biçim [su hesap_adı] şeklindedir; hesap adını yazmazsanız su, root'a geçer. Yeni kabukta exit yazarsanız o kabuk kapanır ve su'yu çalıştıran asıl hesabın kabuğuna dönersiniz.

Normal bir hesaptan çalıştırırsanız Password: satırına geçilecek hesabın parolasını girersiniz (PAM varsayılan ayarına göre). Bu sunucudaki /etc/pam.d/su, çalıştıran root ise kimlik doğrulamayı atlayacak şekilde ayarlı olduğundan root hesabından daemon'a geçerken parola sorulmadı.

su --help

Usage:
 su [options] [-] [<user> [<argument>...]]

Change the effective user ID and group ID to that of <user>.
A mere - implies -l.  If <user> is not given, root is assumed.

Options:
 -m, -p, --preserve-environment      do not reset environment variables
 -w, --whitelist-environment <list>  don't reset specified variables

 -g, --group <group>             specify the primary group
 -G, --supp-group <group>        specify a supplemental group

 -, -l, --login                  make the shell a login shell
 -c, --command <command>         pass a single command to the shell with -c
 --session-command <command>     pass a single command to the shell with -c
                                   and do not create a new session
 -f, --fast                      pass -f to the shell (for csh or tcsh)
 -s, --shell <shell>             run <shell> if /etc/shells allows it
 -P, --pty                       create a new pseudo-terminal

 -h, --help                      display this help
 -V, --version                   display version

For more details see su(1).

Yardım metninde yazdığı gibi, kısa çizgi [-], [-l] ile aynı oturum açma seçeneğidir ve hesap adından sonra yazılan bağımsız değişkenler geçilen hesabın kabuğuna aktarılır. AlmaLinux 9 sunucusundaki su util-linux 2.37 paketinden, Debian 12 sunucusundaki su ise 2.38 paketinden geliyordu.

su --version

su from util-linux 2.38.1

Geçmek istediğiniz hesabın kabuk açıp açamayacağını getent passwd çıktısındaki hesap satırının son alanından anlayabilirsiniz.

getent passwd daemon

daemon:x:2:2:daemon:/sbin:/sbin/nologin

daemon'un kabuğu /sbin/nologin idi. Oturum açma kabuğu yerine nologin yazılı olan bir hesaba su ile geçseniz de kabuk açılmaz.

2️⃣ su ile su - farkı

Kısa çizgi (-) eklerseniz su, geçilen hesapla oturum açmışsınız gibi aynı kabuğu açar. /tmp klasöründe aynı komut bir kez kısa çizgisiz, bir kez de kısa çizgiyle çalıştırıldı.

su -s /bin/sh -c pwd daemon

/tmp

su - -s /bin/sh -c pwd daemon

/usr/sbin

Kısa çizgi olmadan çalışma klasörü /tmp olarak kaldı, [su -] ise daemon'un ev klasörü /sbin'e geçti. Bu sunucuda /sbin, /usr/sbin'e bağlanan bir bağlantı olduğundan pwd çıktısında /usr/sbin göründü.

Ortam değişkenlerinde env çıktısından yalnızca HOME, USER, SHELL, PATH ve LOGNAME olmak üzere beş satır karşılaştırıldı.

su -s /bin/sh -c env daemon | grep -E '^(HOME|USER|SHELL|PATH|LOGNAME)='

SHELL=/bin/sh
LOGNAME=daemon
HOME=/sbin
USER=daemon
PATH=/root/.local/bin:/root/bin:/usr/local/sbin:/usr/local/bin:/usr/sbin:/usr/bin

su - -s /bin/sh -c env daemon | grep -E '^(HOME|USER|SHELL|PATH|LOGNAME)='

SHELL=/bin/sh
LOGNAME=daemon
HOME=/sbin
USER=daemon
PATH=/usr/local/bin:/usr/bin:/usr/local/sbin:/usr/sbin

HOME, USER ve LOGNAME her iki durumda da daemon'un değerlerine dönüştü. PATH, kısa çizgi yokken su'yu çalıştıran root'un değerini korudu, [su -] ile ise oturum açma ayarlarına göre yeniden belirlendi.

Resmi kılavuza göre kısa çizgisiz su yalnızca HOME ve SHELL'i değiştirir, USER ve LOGNAME'i ise yalnızca hedef hesap root değilse değiştirir. Bu yüzden normal bir hesaptan kısa çizgisiz root'a geçerseniz USER'da asıl hesabın adı kalır.

Kabuk adını yazdıran [$0] da farklıydı.

su -s /bin/sh -c 'echo $0' daemon

sh

su - -s /bin/sh -c 'echo $0' daemon

-sh

[su -] ile kabuk adının önüne kısa çizgi eklendi ve -sh göründü. Adı kısa çizgiyle başlayan bir kabuk, oturum açma kabuğu gibi çalışır ve oturum açma yapılandırma dosyalarını okur (resmi kılavuza göre). İki biçim arasındaki farklar aşağıdadır.

Resmi kılavuz, ortamlar karışmasın diye oturum açma seçeneğinin her zaman eklenmesini ve kısa çizgi yerine [--login] yazılmasını önerir. Kısa çizgisiz su geçerli klasörü ve PATH'i korur; bu yüzden bir komutu başka bir hesabın ayarlarıyla denemek istediğinizde sonuç [su -] ile alınandan farklı olabilir.

3️⃣ su -c ve su -s seçenekleri

Kabuk açmadan yalnızca bir komutu başka bir hesapla çalıştırmak için komutu -c'den sonra yazarsınız. nologin hesabında [su -c] ile id çalıştırıldığında komutun çıktısı yerine bir ret iletisi göründü.

su -c id daemon

This account is currently not available.

-c ile verilen komutu da hesabın kabuğu alıp çalıştırır; bu yüzden kabuk nologin ise komuta hiç sıra gelmez. Böyle durumlarda çalıştırılacak kabuğu -s ile belirtirsiniz.

su -s /bin/sh -c id daemon

uid=2(daemon) gid=2(daemon) groups=2(daemon)

/bin/sh belirtilince id, daemon'un UID 2 değeriyle çalıştı. Bir hizmet hesabıyla dosya izinlerini veya komut sonuçlarını denetlerken bu biçimi kullanırsınız.

Hedef hesabın kabuğu nologin gibi /etc/shells içinde olmayan kısıtlı bir kabuksa kabuğu -s ile yalnızca root değiştirebilir. Resmi kılavuza göre root olmayan bir kullanıcının belirttiği -s ve SHELL değişkeni bu durumda yok sayılır.

-c'den sonraki komutta boşluk varsa tek parça olarak aktarılması için tırnak içine alırsınız. su, çalıştırdığı komutun çıkış kodunu olduğu gibi döndürür; komutu çalıştıramazsa 126, bulamazsa 127 döndürür (resmi kılavuza göre).

📌 Başlıca seçenekler: bu yazıda çalıştırılan sonuçlar

📎 Diğer seçenekler: resmî kılavuza göre

🔲 su komutu simülatörü

Aşağıdaki simülatör normal hesap user1 ile başlar; su, [su -] ve sudo yazıp exit ile geri dönme akışını kendiniz deneyebilirsiniz. Hesaplar ve parolalar örnek değerlerdir.

4️⃣ sudo su ile sudo -i farkı

sudo su, su'yu sudo üzerinden root yetkisiyle çalıştırma biçimidir. su'yu root çalıştırdığı için root parolası sorulmaz; ondan önce sudo, çalıştıran kişinin parolasını sorar (resmi belgelere göre).

sudo çalıştırabilecek hesaplar /etc/sudoers ayarları ile belirlenir. İzin verilmeyen bir hesap sudo çalıştırırsa [user1 is not in the sudoers file.] ile reddedilir (programdaki iletiye göre).

root kabuğu açan her komut için sorulan parola ve çalışma klasörü aşağıdadır. Bu bölümdeki komutlar canlı bir sunucuda çalıştırılmadı, su(1) ve sudo(8) kılavuzlarına göre özetlendi.

[sudo -i] ve [sudo su -] ikisi de root oturum açma kabuğunda biter. [sudo -i] ile sudo, root'un kabuğunu doğrudan oturum açma kabuğu olarak çalıştırır; [sudo su -] ise arada bir kez daha su'dan geçer.

[sudo -s], SHELL değişkenindeki kabuğu root yetkisiyle çalıştırır ve ev klasörüne geçmez. Parolayı bir kez doğru girdiğinizde sudo, varsayılan olarak 5 dakika boyunca aynı terminalde yeniden sormaz (sudoers kılavuzuna göre).

su ile sudo arasındaki fark, birinin ev anahtarını ödünç almakla yönetim ofisine adınızı yazdırıp içeri girmek arasındaki fark gibidir.

5️⃣ su komutu hataları

Oturum açamayan bir hesaba geçerseniz kabuk yerine nologin çalışır ve [This account is currently not available.] görünür. root'ta [su daemon] çalıştırıldığında yalnızca bu tek satır göründü ve çıkış kodu 1 oldu.

su daemon

This account is currently not available.

Bu iletiyi hesap satırının son alanında yazılı nologin programı yazdırır; aynı metin sunucudaki /usr/sbin/nologin içinde de görüldü. root iseniz -s ile bir kabuk belirtip o hesapla komut çalıştırabilirsiniz.

Parola yanlışsa [su: Authentication failure] görünür. Bu metin, PAM kitaplığının kimlik doğrulama başarısız olduğunda döndürdüğü iletidir. Resmi kılavuza göre su komutu çalıştırmadan önce başarısız olursa çıkış kodu 1 olur.

Kendi hesabınızın parolasını doğru girdiğiniz hâlde su reddediyorsa önce burada hedef hesabın parolasının mı sorulduğunu kontrol edin. sudo çalıştıran kişinin parolasını, su ise geçilecek hesabın parolasını sorar.

Var olmayan bir hesap adı yazarsanız [su: user user9 does not exist or the user entry does not contain all the required fields] görünür (programdaki iletiye göre). Her hatanın nedeni ve kontrol edilecek nokta aşağıdadır.

🔢 SSS & önerilen içerikler

🔗 Önerilen içerikler

Hesap oluşturma Linux: useradd komutu & passwd komutu su ile geçeceğiniz kullanıcı hesabını useradd ile oluşturan ve o hesabın parolasını passwd ile belirleyen komutlar. Yazıyı oku →

İzin · sahiplik Linux izinleri (4,2,1) ve sahiplik | chmod, chown, umask komutları Dosya ve dizinlerin okuma, yazma ve çalıştırma izinlerini ve sahibini görme ve değiştirme yolunu anlatan yazı. Kullanıcı ve erişim Linux who, w komutları & user komutu Şu anda sunucuda oturum açmış kullanıcıları ve çalıştırdıkları işleri gösteren komutlar. Ağ ve erişim SSH komutu: seçenekler ve kullanım Uzak bir sunucuya kullanıcı hesabıyla bağlanan ssh komutunun temel biçimini ve seçeneklerini anlatan yazı.

ℹ️ Satış ortaklığı bildirimi
Bu sitenin içeriklerinde satış ortaklığı bağlantıları bulunur. Bir ziyaretçi bu bağlantılar üzerinden ürün veya hizmet satın alırsa bu site satıcıdan komisyon alır. Bu süreçte alıcının ödediği tutar ^{(kampanya indirimlerinde tutar düşer↓)} artmaz. Yayımlanan fiyat, indirim ve stok bilgileri yazının yazıldığı zamana aittir ve gerçek durumdan farklı olabilir; bu yüzden satın almadan önce son bilgiyi satıcıdan kontrol etmenizi rica ederiz. Ürünler kendi ölçütlerimize göre seçilir ve değerlendirilir; komisyon alınıp alınmaması tanıtım sırasını veya değerlendirme içeriğini etkilemez.