Linux-commando's: 15 categorieën en het systeem erachter

De opdrachtregelinterface van Linux (Command Line Interface, CLI) is een tekstgebaseerde gebruikersinterface waarmee je met programma's en het besturingssysteem werkt. Linux-commando's werken op Unix-achtige besturingssystemen vrijwel hetzelfde; je typt ze om bestanden aan te maken, te wijzigen, te kopiëren en te verplaatsen en om de hele server te beheren.

De commando's zijn in categorieën ingedeeld; een enkele indeling kan ernaast zitten.

Inhoud

3 min. leestijd

✅ Indeling van Linux-commando's [15]

Kies links een categorie of typ een commandonaam in het zoekveld. Blauwe commando's hebben een eigen handleiding, die in een nieuw tabblad opent.

🐧 Indeling van Linux-commando's15 categorieën

Mappen

cd pwd · realpath mkdir ls tree rmdir pushd popd dirs

Bestandsbeheer

cp mv rm touch ln file stat rename readlink truncate split shred mkfifo mknod

Rechten · eigendom

chmod · chown · umask · Sticky Bit chgrp chattr lsattr getfacl setfacl

SELinux sestatus · setenforce getenforce chcon restorecon semanage

Schijf · mount

df du blkid mount · umount gdisk dd lsblk findmnt fdisk parted mkfs fsck resize2fs xfs_growfs sync

LVM pvcreate vgcreate lvcreate lvextend pvs vgs lvs

Swap mkswap · swapon · swapoff

Pakketten

yum yum-config-manager rpm apt · apt-get snap dnf dpkg

Processen · taakplanning

ps top kill killall lsof Achtergrond · voorgrond nice · renice pstree nohup watch pgrep pkill pidof htop timeout strace time

Services systemctl service

Planning crontab at

Systeeminfo · instellingen

CPU · RAM · schijf · OS-info uname · kernelversie free uptime hostname arch lspci lsusb dmidecode vmstat iostat sar date cal

Instellingen timedatectl localectl hostnamectl chronyc sysctl lsmod modprobe

Logs logrotate journalctl dmesg logger

Stroom reboot shutdown poweroff

Gebruikers · groepen

useradd · passwd userdel usermod chage sudo su visudo id whoami chfn chsh login

Groep groups groupadd groupmod groupdel gpasswd groupmems newgrp

Ingelogde gebruikers who · w · users last lastb lastlog mesg write talk

Tekst bekijken · bewerken

cat less head · tail vi · vim more tac nl nano ed ex lp

Verwerken grep sort uniq tee wc sed awk xargs cut paste tr column diff cmp comm patch fmt iconv od strings banner nroff groff

Zoeken

find which · whereis · locate

Comprimeren · archiveren

Archiveren tar cpio pax unshar

Comprimeren gzip zip gunzip zcat bzip2 bunzip2 xz unxz zstd unzip uncompress uuencode uudecode

Netwerk

Instellingen ip netstat · ifconfig nmtui ss nmcli ethtool route arp

Diagnose ping traceroute tracepath mtr tcpdump nmap

DNS host nslookup dig whois

Verbinding · overdracht ssh rsync wget rz · sz curl scp ssh-keygen sftp ssh-copy-id nc telnet rlogin

Firewall · certificaten iptables firewall-cmd certbot openssl

Shell

echo history clear Prompt tmux alias unalias type env printenv export set unset declare source read printf test true false exit basename dirname sleep yes ulimit script reset tput screen

Rekenen bc dc expr

Hulp man info apropos whatis

Symbolen Meerdere commando's Wildcards Uitbreiding en quoting I/O-omleiding Argumenten · opties op de opdrachtregel Geschiedenissymbolen Mapsymbolen Haakjessymbolen

DBMS · SQL

Shell mariadb-check mysql mariadb mysqldump mysqladmin mysqlcheck

SQL Basis van SQL-statements GRANT DB · gebruiker aanmaken SELECT INSERT UPDATE DELETE CREATE ALTER DROP SHOW DATABASES SHOW TABLES USE REVOKE

Ontwikkeling

git gcc g++ cc c++ cpp make gdb ld ldd as ar nm objdump strip size install perl python3

Dit commando staat niet in de tabel.

Bron commandotabel: Wiki Bron commandotabel: commandocategorieën

✅ Soorten Linux-commando's en uitleg

Mapcommando's

디렉토리 명령어는 지금 있는 위치를 확인하고 폴더 사이를 옮겨 다닐 때 사용합니다. cd로 이동하고 pwd로 현재 경로를, ls와 tree로 폴더 안을 확인하며, 폴더는 mkdir로 만들고 rmdir로 지웁니다.

Commando's voor bestandsbeheer

파일 관리 명령어는 파일을 복사, 이동, 삭제하고 새로 만듭니다. cp로 복사하고 mv로 옮기거나 이름을 바꾸며, rm으로 지우고 touch로 빈 파일을 만듭니다. 링크는 ln으로 걸고, 파일 종류와 상세 정보는 file과 stat으로 확인합니다.

Commando's voor rechten · eigendom

Commando's voor rechten en eigendom bepalen wie een bestand mag lezen, schrijven en uitvoeren. chmod wijzigt de rechten, chown en chgrp wijzigen eigenaar en groep, en umask bepaalt de standaardrechten voor nieuwe bestanden.

Op servers met SELinux toont sestatus de status en wisselt setenforce de modus.

Commando's voor schijven · mounts

Commando's voor schijven en mounts controleren de schijfruimte en verdelen schijven in partities die als bestandssysteem worden gekoppeld. df toont het totale gebruik en du het gebruik per map; gdisk en fdisk maken partities, mkfs maakt een bestandssysteem en mount koppelt het.

Een bestandssysteem is de manier waarop gegevens worden opgeslagen. Dit zijn de vier bestandssystemen die op Linux het meest worden gebruikt.

Ext4
Ext4 is een van de meest gebruikte bestandssystemen op Linux. Het verbetert de oudere Ext-bestandssystemen (Ext2, Ext3) met hogere snelheid en ondersteuning voor grotere bestanden en bestandssystemen.
XFS
XFS is ontworpen voor grote bestandssystemen en biedt snelle verwerking en hoge prestaties. Het wordt vooral gebruikt op servers die grote hoeveelheden gegevens verwerken.
Btrfs
Een modern bestandssysteem met veel functies, waaronder snapshots, compressie, checksums en RAID-ondersteuning.
ZFS
Een bestandssysteem gericht op hoge prestaties en gegevensintegriteit, met snapshots, compressie, replicatie en integriteitscontroles, plus sterke beheerfuncties.

Pakketcommando's

패키지 명령어는 프로그램을 설치, 업데이트, 삭제합니다. RHEL 계열(AlmaLinux·Rocky Linux)은 dnf와 yum을, Ubuntu·Debian은 apt를 쓰며, 설치된 패키지 정보는 rpm과 dpkg로 확인합니다.

Commando's voor processen · taakplanning

Een proces is een draaiend programma, en elk proces krijgt een eigen nummer (PID). ps toont de lijst, top de status in realtime en kill beëindigt een proces; services start en stop je met systemctl.

정해진 시각에 명령어를 실행할 때는 crontab과 at을 사용합니다.

Commando's voor systeeminfo · instellingen

시스템 정보 명령어는 CPU, 메모리, 커널 버전과 서버가 켜져 있던 시간을 확인합니다. uname으로 커널 버전을, free로 메모리를, uptime으로 가동 시간과 평균 부하를 보며, 시간대와 언어는 timedatectl과 localectl로 바꿉니다.

Logs lees je met journalctl, en opgestapelde logbestanden ruim je op met logrotate.

Commando's voor gebruikers · groepen

Linux is een multi-user besturingssysteem waarop meerdere gebruikers tegelijk kunnen inloggen, en gebruikers worden in groepen beheerd. useradd en passwd maken accounts, usermod en userdel wijzigen of verwijderen ze, en commando's die rootrechten nodig hebben, voer je uit met sudo.

Wie er nu ingelogd is, zie je met who en w.

Commando's voor tekst bekijken · bewerken

텍스트 명령어는 파일 내용을 출력하고 필요한 줄만 걸러 냅니다. cat, less, head, tail로 내용을 보고 vi로 편집하며, grep으로 글자를 찾고 sort와 uniq로 정렬하고 중복을 지웁니다. 대부분 파이프(|)로 다른 명령어와 이어서 사용합니다.

Zoekcommando's

검색 명령어는 파일과 실행 파일의 위치를 찾습니다. find는 이름, 크기, 수정 날짜로 폴더를 직접 뒤지고, which와 whereis, locate는 실행 경로나 미리 만들어 둔 목록에서 찾습니다.

grep, dat tekst in bestanden zoekt, staat onder Tekst bekijken · bewerken.

Commando's voor comprimeren · archiveren

보관은 여러 파일을 하나로 묶는 것이고, 압축은 파일 크기를 줄이는 것입니다. tar로 묶고 gzip과 bzip2, xz로 압축하며, 둘을 한 번에 하는 [tar -czf] 형태를 가장 많이 사용합니다.

윈도우와 주고받는 파일은 zip과 unzip을 사용합니다.

Netwerkcommando's

네트워크 명령어는 IP 주소와 연결 상태를 확인하고 다른 서버와 파일을 송수신합니다. ip와 nmtui로 네트워크를 설정하고 ping과 traceroute로 연결을 점검하며, host, nslookup, dig로 DNS를 조회합니다.

원격 접속은 ssh, 파일 전송은 rsync와 scp, wget으로 하며, 방화벽은 iptables와 firewall-cmd로 관리합니다.

Shell-commando's

셸은 입력한 명령어를 운영체제에 전달해 실행하는 프로그램이며, 셸 스크립트는 명령어를 파일에 나열해 차례로 실행합니다. 스크립트에서 자주 쓰는 명령어는 echo, printf, test, export입니다.

Meerdere commando's, Wildcards, Omleiding en vergelijkbare shellsymbolen staan hier ook.

DBMS · SQL-commando's

DBMS-commando's werken vanuit de shell met MariaDB- en MySQL-databases. mysql maakt verbinding, mysqldump maakt back-ups en mariadb-check controleert en herstelt tabellen.

접속한 뒤에는 SELECT, INSERT, GRANT 같은 SQL 문으로 데이터와 권한을 다룹니다.

Ontwikkelcommando's

Ontwikkelcommando's gebruik je voor compilatie에 사용합니다. gcc로 컴파일하고 make로 빌드 순서를 자동으로 돌리며, gdb로 오류를 추적합니다.

✅ Het systeem achter Linux-commando's begrijpen

Typ je een Linux-commando in de shell, dan geeft de shell het door aan de kernel, waar het wordt omgezet in een taal die de machine begrijpt. Via de shell bereikt het commando bronnen zoals CPU, geheugen, I/O en netwerk om het werk te doen.

Linux-commando's uitgelegd via shell en kernel
Shell en kernel

Linux-commando's: opdrachtregelinterface (Linux Command Line Interface, CLI)

ℹ️ Affiliatemelding
De content van deze site bevat affiliatelinks. Koopt een bezoeker via een van deze links een product of dienst, dan ontvangt deze site een commissie van de verkoper. Het bedrag dat de koper betaalt^{(bij acties gaat het omlaag ↓)} wordt daardoor niet hoger. De vermelde prijzen, kortingen en voorraad gelden op het moment van schrijven en kunnen afwijken; controleer ze daarom vóór je aankoop bij de verkoper. Producten worden gekozen en beoordeeld volgens onze eigen criteria, en commissies hebben geen invloed op de volgorde of de inhoud van de beoordelingen.