Linux'ta CPU kontrolü: RAM, disk ve işletim sistemi bilgisi komutları

Test ortamıRHEL ailesiAlmaLinux 9.8root hesabı05.10.2026'da kontrol edildi

Sistem bilgisi · ayar komutlarınproclscpufreedflsblkuname

Linux'ta CPU çekirdek sayısı tek satırlık [nproc] ile hemen çıkar. Linux CPU'sunu, Linux RAM kapasitesini, disk ve işletim sistemi bilgisini kontrol eden komutları en sık kullanılan sırayla aşağıdaki tabloda topladık.

Komut	Gösterdiği
nproc	Kullanılabilir CPU sayısı (mantıksal çekirdek)
lscpu	CPU modeli, soket, çekirdek, iş parçacığı
free -h	Toplam, kullanılan ve boş RAM
df -h	Dosya sistemine göre disk kullanımı
lsblk	Disk ve bölüm yapısı
cat /etc/os-release	Dağıtım adı ve sürümü
uname -r	Çekirdek sürümü

$ nproc
2

$ lscpu
CPU(s):                2
Model name:            Intel(R) Xeon(R) Platinum 8259CL CPU @ 2.50GHz
Thread(s) per core:    2
Core(s) per socket:    1
Socket(s):             1

$ free -h
               total        used        free      shared  buff/cache   available
Mem:           3.8Gi       2.1Gi       312Mi        96Mi       1.4Gi       1.5Gi
Swap:          2.0Gi       384Mi       1.6Gi

Bu, 2026-10-05'te bir AlmaLinux 9 sunucusunda çalıştırılan sonuçtur. [CPU(s)], çekirdek sayısının çekirdek başına iş parçacığı sayısıyla çarpımıdır; aşağıdaki Hyper-Threading bölümündeki durumla aynıdır.

İçindekiler

5 dk okuma

✅ Linux'ta CPU bilgisini görme komutları

1. cat /proc/cpuinfo

cat /proc/cpuinfo
cat komutu ile /proc/cpuinfo dosyasını yazdırarak Linux CPU bilgisini görebilirsiniz.

cat /proc/cpuinfo

📖 Aç: /proc/cpuinfo alanlarının anlamı

Sık bakılan CPU alanları
processor: CPU'nun dizin numarasıdır, 0'dan başlar; her çekirdeğin bilgisi ayrı yazdırılır.
model name: CPU modelinin adıdır; yukarıdaki görüntüdeki gibi bir Intel ürünü ya da "model name : AMD EPYC 7551 32-Core Processor" gibi bilgiler gösterir.
siblings : Windows'taki mantıksal işlemcilerle aynı kavramdır; bir fiziksel CPU'ya ait çekirdeklerin toplam sayısını (iş parçacıkları dahil) ifade eder. Her işlemciye genellikle 0–3 gibi numara verilir.
cpu cores : Fiziksel CPU çekirdek sayısıdır.
CPU alanları sözlüğü_(1p)
vendor_id: CPU üreticisini belirten dizedir. "AuthenticAMD" AMD, "GenuineIntel" Intel anlamına gelir.
model: CPU model numarasıdır.
cpu family: CPU'nun ait olduğu ürün ailesidir.
stepping : CPU'nun stepping numarası, üretim sürecindeki iyileştirmeleri yansıtan sürümdür.
microcode : CPU içinde çalışan küçük bir program olan mikrokodun sürümüdür.
cpu MHz : CPU'nun saat hızıdır, megahertz cinsinden gösterilir.
cache size : CPU'nun önbellek boyutudur; önbellek düzeylerinin boyutunu lscpu komutuyla ayrıntılı görebilirsiniz.
physical id: Fiziksel CPU numarasıdır; çok soketli sistemlerde işlemcileri ayırt etmek için kullanılır.
core id: Geçerli çekirdeğin benzersiz kimliğidir.
apicid / initial apicid: CPU'nun benzersiz APIC kimliğidir. APIC, CPU ile G/Ç aygıtları arasındaki kesmeleri yöneten sistemdir.

CPU alanları sözlüğü_(2p)
fpu : Kayan nokta hesaplamasının desteklenip desteklenmediğini gösterir. Modern CPU'ların çoğunda yes görünür.
fpu_exception : Kayan nokta istisnalarının desteklenip desteklenmediğini, yani CPU'nun kayan nokta işlemlerinde istisnaları işleyip işleyemediğini gösterir.
cpuid level : CPUID komutuyla alınabilecek en yüksek bilgi düzeyidir.
wp : Write Protection (yazma koruması) özelliğinin açık olup olmadığını gösterir.
flags : CPU'nun desteklediği özellik ve komut kümelerinin listesidir; SIMD uzantıları (SSEx, AVX), sanallaştırma desteği (VMX ya da SVM) ve donanım hızlandırmalı şifreleme (AES-NI) içerebilir.
bogomips : BogoMIPS adlı bir birimdir. Gerçek CPU performansıyla ilgisi yoktur; BogoMIPS, çekirdeğin önyükleme sırasında sistem zamanlamasını ayarlamak için kullandığı sanal bir ölçüttür.
clflush size : CPU'nun desteklediği önbellek satırı boyutudur. CLFLUSH komutu belirli bir önbellek satırını önbellekten temizler.
cache_alignment : CPU önbelleğinin hizalama değeridir; hizalama ne kadar iyiyse performans o kadar artar.
address sizes : CPU'nun desteklediği fiziksel ve sanal adres boyutlarıdır; kullanılabilecek bellek boyutunu ve adres alanını belirler. 36 bits physical, fiziksel adres boyutunun 36 bit; 48 bits virtual, sanal adres boyutunun 48 bit olduğu anlamına gelir.
power management : CPU'nun desteklediği güç yönetimi özelliklerinin listesidir.

2. Tüm CPU'ları ve fiziksel CPU'ları sayma

Yalnızca çekirdek sayısı gerekiyorsa en kısası [nproc]'tur. Fiziksel CPU ve çekirdekleri ayrı saymak için /proc/cpuinfo'yu aşağıdaki gibi sayın.

# Toplam CPU çekirdeği: toplam 4 (sanal) CPU çekirdeği olduğu görülür 
~]# grep -c processor /proc/cpuinfo
4
# Fiziksel CPU sayısı
~]# grep -c ^processor /proc/cpuinfo
1
# CPU başına çekirdek
grep -c ^processor /proc/cpuinfo | wc -l
4

3. Hyper-Threading: nasıl kontrol edilir

siblings değeri CPU çekirdek sayısının iki katıysa Hyper-Threading açıktır.

~]# cat /proc/cpuinfo | egrep 'siblings|cpu cores' | head -2
siblings	: 4
cpu cores	: 4
## 
~]# ‍cat /proc/cpuinfo | egrep 'sibli‍ngs|cpu cores' | head -2
siblings	: 2
cpu cores	: 1

4. lscpu komutu

lscpu komutu CPU bilgisini basit bir özetle gösterir.

~]# lscpu
Architecture:            x86_64
  CPU op-mode(s):        32-bit, 64-bit
  Address sizes:         40 bits physical, 48 bits virtual
  Byte Order:            Little Endian
CPU(s):                  2
  On-line CPU(s) list:   0,1
Vendor ID:               AuthenticAMD
  BIOS Vendor ID:        QEMU
  Model name:            AMD EPYC 7551 32-Core Processor
    BIOS Model name:     pc-i440fx-4.2
    CPU family:          23
    Model:               1
    Thread(s) per core:  2
    Core(s) per socket:  1
    Socket(s):           1
    Stepping:            2
    BogoMIPS:            3992.49
    Flags:               fpu vme de pse tsc msr pae mce cx8 apic sep mtrr pge mca cmov pat pse36 clflush mmx fxsr sse sse2 ht syscall nx mmxext fxsr_opt pdpe1gb rdtscp lm rep_good nopl cpuid extd_apicid
                          tsc_known_freq pni pclmulqdq ssse3 fma cx16 sse4_1 sse4_2 x2apic movbe popcnt tsc_deadline_timer aes xsave avx f16c rdrand hypervisor lahf_lm cmp_legacy svm cr8_legacy abm sse4
                         a misalignsse 3dnowprefetch osvw topoext perfctr_core ssbd ibpb vmmcall fsgsbase tsc_adjust bmi1 avx2 smep bmi2 rdseed adx smap clflushopt sha_ni xsaveopt xsavec xgetbv1 xsaves 
                         clzero xsaveerptr virt_ssbd arat npt nrip_save arch_capabilities
Virtualization features: 
  Virtualization:        AMD-V
  Hypervisor vendor:     KVM
  Virtualization type:   full
Caches (sum of all):     
  L1d:                   64 KiB (1 instance)
  L1i:                   64 KiB (1 instance)
  L2:                    512 KiB (1 instance)
  L3:                    16 MiB (1 instance)
NUMA:                    
  NUMA node(s):          1
  NUMA node0 CPU(s):     0,1
Vulnerabilities:         
  Itlb multihit:         Not affected
  L1tf:                  Not affected
  Mds:                   Not affected
  Meltdown:              Not affected
  Mmio stale data:       Not affected
  Retbleed:              Mitigation; untrained return thunk; SMT vulnerable
  Spec store bypass:     Mitigation; Speculative Store Bypass disabled via prctl
  Spectre v1:            Mitigation; usercopy/swapgs barriers and __user pointer sanitization
  Spectre v2:            Mitigation; Retpolines, IBPB conditional, STIBP disabled, RSB filling, PBRSB-eIBRS Not affected
  Srbds:                 Not affected
  Tsx async abort:       Not affected

✅ Linux'ta RAM kapasitesini görme

1. cat /proc/meminfo

cat /proc/meminfo, Linux RAM kapasitesini (anlık bellek kullanımını) gösterir.

cat /proc/meminfo

2. free komutunu kullanma

free komutu Linux RAM kapasitesini daha okunaklı gösterir; -h seçeneğiyle daha da kolaylaşır.

~]# free -h
               total        used        free      shared  buff/cache   available
Mem:           764Mi       208Mi       370Mi        17Mi       217Mi       555Mi
Swap:          8.0Gi       159Mi       7.8Gi
~]# free -h
  total        used        free      shared  buff/cache   available
Mem:          5.8Gi       3.1Gi       754Mi        35Mi       1.9Gi       2.4Gi
Swap:         5.9Gi       808Mi       5.1Gi

✅ Disk kullanımını görme: df -h

df -h komutu toplam disk kullanımını gösterir.

~]# df -h
Filesystem              Size  Used Avail Use% Mounted on
devtmpfs                4.0M     0  4.0M   0% /dev
tmpfs                   383M     0  383M   0% /dev/shm
tmpfs                   153M   20M  134M  13% /run
/dev/mapper/rocky-root  119G   11G  109G  10% /
/dev/sda2               994M  275M  720M  28% /boot
/dev/sda1                99M  7.0M   92M   8% /boot/efi
tmpfs                    77M     0   77M   0% /run/user/1000
~]#

Disklerin ve bölümlerin nasıl ayrıldığını [lsblk] ile görürsünüz. [-e7] eklerseniz snap gibi loop aygıtları çıkar, yalnızca gerçek diskler kalır. Yeni bölüm oluşturma yöntemi gdisk komutu yazısı bölümünde yer alır.

$ lsblk -e7
NAME        MAJ:MIN RM   SIZE RO TYPE MOUNTPOINTS
nvme0n1     259:0    0    80G  0 disk
├─nvme0n1p1 259:1    0     1M  0 part
├─nvme0n1p2 259:2    0   200M  0 part /boot/efi
├─nvme0n1p3 259:3    0     1G  0 part /boot
└─nvme0n1p4 259:4    0  78.8G  0 part /

✅ Diğer sunucu bilgilerini görme

## Sunucu modelini görme
dmidecode -s system-product-name
## Sunucu modelini daha ayrıntılı görme 
dmidecode | grep "Product Name:"

# İşletim sistemi türü ve sürümü (kısa)
~]# cat /etc/redhat-release
Rocky Linux release 9.3 (Blue Onyx)

# İşletim sistemi türü ve sürümü (/etc/*release*)
~]# cat /etc/*release*
NAME="Rocky Linux"
VERSION="9.3 (Blue Onyx)"
ID="rocky"
ID_LIKE="rhel centos fedora"
VERSION_ID="9.3"
PLATFORM_ID="platform:el9"
PRETTY_NAME="Rocky Linux 9.3 (Blue Onyx)"
ANSI_COLOR="0;32"
LOGO="fedora-logo-icon"
CPE_NAME="cpe:/o:rocky:rocky:9::baseos"
HOME_URL="https://rockylinux.org/"
BUG_REPORT_URL="https://bugs.rockylinux.org/"
SUPPORT_END="2032-05-31"
ROCKY_SUPPORT_PRODUCT="Rocky-Linux-9"
ROCKY_SUPPORT_PRODUCT_VERSION="9.3"
REDHAT_SUPPORT_PRODUCT="Rocky Linux"
REDHAT_SUPPORT_PRODUCT_VERSION="9.3"
Rocky Linux release 9.3 (Blue Onyx)
Rocky Linux release 9.3 (Blue Onyx)
Derived from Red Hat Enterprise Linux 9.3
Rocky Linux release 9.3 (Blue Onyx)
cpe:/o:rocky:rocky:9::baseos


# İşletim sistemi türü ve sürümü (rpm komutu) 
~]# rpm -qa | grep release
rocky-release-cloud-9-1.el9.noarch
epel-release-9-7.el9.noarch
rocky-release-9.3-1.2.el9.noarch
remi-release-9.3-2.el9.remi.noarch

## İşletim sistemi sürümünü görme (/proc/version)
~]# cat /proc/version 
Linux version 5.14.0-162.12.1.el9_1.0.2.x86_64 (mockbuild@dal1-prod-builder001.bld.equ.rockylinux.org) (gcc (GCC) 11.3.1 20220421 (Red Hat 11.3.1-2), GNU ld version 2.35.2-24.el9) #1 SMP PREEMPT_DYNAMIC Mon Jan 30 22:14:42 UTC 2023

## CPU modelini görme 
cat /proc/cpuinfo | grep name

Kaynak sayfa

ℹ️ Satış ortaklığı bildirimi
Bu sitenin içeriklerinde satış ortaklığı bağlantıları bulunur. Bir ziyaretçi bu bağlantılar üzerinden ürün veya hizmet satın alırsa bu site satıcıdan komisyon alır. Bu süreçte alıcının ödediği tutar^{(kampanya indirimlerinde tutar düşer↓)} artmaz. Yayımlanan fiyat, indirim ve stok bilgileri yazının yazıldığı zamana aittir ve gerçek durumdan farklı olabilir; bu yüzden satın almadan önce son bilgiyi satıcıdan kontrol etmenizi rica ederiz. Ürünler kendi ölçütlerimize göre seçilir ve değerlendirilir; komisyon alınıp alınmaması tanıtım sırasını veya değerlendirme içeriğini etkilemez.